Actinische keratose

Actinische keratose

Wat is actinische keratose
Actinische keratosen zijn ruw aanvoelende, schilferende plekjes op de huid. Ze zijn lichtrood tot roodbruin gekleurd met een ruw witgeel oppervlak. Actinisch betekent: ontstaan door UV-straling. Een keratose is een hoornig plekje dat een beetje op een wrat of een eczeemplekje lijkt. Andere namen die voor actinische keratose gebruikt worden zijn keratosis actinica, seniele keratose of solaire keratose.

Actinische keratosen komen vooral voor op delen van de huid die veel aan de zon zijn blootgesteld zoals het gezicht, de oren, het decolleté, de handen en de (kale) schedel. De plekjes ontstaan geleidelijk, jeuken meestel niet en zijn niet pijnlijk. Soms zijn er slechts enkele plekjes, maar vaak is een groter gebied van de huid aangedaan.

Actinische keratosen kunnen doorgroeien naar een  plaveiselcelcarcinoom, een kwaadaardige vorm van huidkanker.

Hoe ontstaat actinische keratose
Actinische keratosen ontstaan door te veel UV-straling, via de zon of zonnebank. De huidcellen worden hierdoor beschadigd, waardoor deze niet meer normaal delen en groeien. Actinische keratose kan in sommige gevallen doorgroeien naar een plaveiselcelcarcinoom, een kwaadaardige vorm van huidkanker die snel groeit en kan uitzaaien. Het risico dat een actinische keratose zich ontwikkelt tot een plaveiselcelcarcinoom wordt groter als de actinische keratose groter is dan één cm, dik en roder is, bloedt, pijnlijk is of als het oppervlak een wondje gaat vertonen.

Risico op actinische keratose
Actinische keratose komt vaker voor bij mensen boven de vijftig jaar. Door de veranderde vrijetijdsbesteding (meer zonvakanties, zonnebanken, hobby's in de buitenlucht) worden actinische keratosen echter steeds vaker ook op jongere leeftijd waargenomen.

Andere risicofactoren op actinische keratose zijn:

  • Licht huidtype. Mensen met een lichte huid (huidtype 1 en 2) zijn van nature gevoeliger voor UV-straling. Als u dit huidtype hebt, is de zon schadelijker voor u dan voor mensen met een donkerder huidtype.
  • Veelvuldige blootstelling aan de zon. Hierbij kunt u denken aan mensen die in de tropen hebben gewoond of een buitenberoep hebben (gehad) of mensen met veel buitenhobby's.
  • Gebruik van medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken, bijvoorbeeld bij een orgaantransplantatie.

Voorkómen actinische keratosen
Het is belangrijk om beschadiging van de huid door ultraviolette straling zoveel mogelijk te voorkomen. Beperk het gebruik van een zonnebank. Ga minder de zon in, draag een hoofddeksel en trek beschermende kleding aan. Smeer uw huid in met anti-zonnebrandmiddelen met een hoge beschermingsfactor. Uw huidtype is ook van belang bij het kiezen van de juiste zonnebrandcrème. Tevens is het goed om te weten, dat een antizonnebrandcrème niet bedoeld is om langer in de zon te blijven, maar om de huid te beschermen gedurende de tijd die u in de zon doorbrengt.

Houd altijd uw huid goed in de gaten. Kijk uw huid goed na op veranderende plekjes. Bij mensen met actinische keratose of mensen die al eerder huidkanker hebben gehad is regelmatige controle door een arts sterk aan te raden.

Hoe herkent u actinische keratose?
Actinische keratose komt vooral voor op de aan zonlicht blootgestelde delen van het lichaam, zoals het gezicht, de oren, de (kalende) schedel, het decolleté en de handruggen.

In het begin kunt u de huidafwijking beter voelen (ruw, schilferend plekje) dan zien. Uw huid kan aanvoelen als schuurpapier. Andere tekenen van langdurige blootstelling aan de zon zijn: vlekkerige verkleuringen en rimpels. Soms is er slechts een aantal plekjes te zien, maar vaak is een groot gebied van de huid aangedaan. De grootte van de actinische keratosen kan dan ook variëren van enkele millimeters tot enkele centimeters.

Als u veel in de zon bent of gebruik maakt van de zonnebank, loopt u een hoger risico op huidkanker. Kijk daarom uw huid goed na op veranderende plekjes en neem zo nodig contact op met uw huisarts.

  • Voor meer informatie over actinische keratose verwijzen wij u naar uw (huis)arts.
  • Wilt u meer informatie over actinische keratose? Kijk dan op huidkanker.nl